Ezetimibe (Ezetrol, Zetia)

Szczegółowy przegląd

Ezetymib hamuje białko Niemann-Pick C1-like 1 (NPC1L1) w rąbku szczoteczkowym jelita cienkiego. Ten transporter wprowadza cholesterol do enterocytów, zarówno ten pochodzący z pokarmu, jak i wracający z żółcią. Jego zahamowanie zmniejsza wchłanianie, wątroba kompensuje to zwiększoną ekspresją receptorów LDL na powierzchni komórek, a te receptory usuwają więcej LDL z krążenia. W monoterapii obniża cholesterol LDL o około 15-20%, co jest wynikiem umiarkowanym, ale punkt uchwytu jest całkowicie niezależny od statyn, więc oba efekty się sumują. O znaczeniu tego leku decyduje nie liczba lipidowa, lecz badanie IMPROVE-IT. W 2015 roku Cannon i współpracownicy zrandomizowali 18 144 pacjentów po ostrym zespole wieńcowym do simwastatyny albo simwastatyny z ezetymibem. Połączenie osiągnęło niższe LDL, a wraz z nim mniejszą liczbę zdarzeń sercowo-naczyniowych. Wielkość efektu była umiarkowana, ale znaczenie duże: był to pierwszy dowód, że niestatynowy lek obniżający LDL również poprawia rokowanie. Rozstrzygnęło to długi spór: cząsteczka statyny nie ma odrębnej właściwości ochronnej, liczy się obniżenie LDL, niezależnie od tego, czym je osiągniemy. Podanaliza Giugliano z 2018 roku wykazała, że korzyść była wyraźniejsza u pacjentów z cukrzycą. Badanie SHARP Baigenta z 2011 roku wykazało w przewlekłej chorobie nerek, że simwastatyna z ezetymibem zmniejsza liczbę dużych zdarzeń miażdżycowych, w grupie chorych, u której dowody dla statyn były wcześniej słabsze. W kwestii bezpieczeństwa praktycznym podsumowaniem jest przegląd Florentina z 2008 roku: lek jest zwykle dobrze tolerowany, a dolegliwości mięśniowe pojawiają się głównie w połączeniu ze statyną.