Azelaic acid
Naturalnie występujący kwas dikarboksylowy C9 o poczwórnym działaniu: przeciwbakteryjnym + komedolitycznym + przeciwzapalnym + jako inhibitor tyrozynazy (rozjaśnia przebarwienia). Zatwierdzony przez FDA na trądzik (20%) i trądzik różowaty (15%). Jedna z głównych zalet: jest bezpieczny w ciąży.
Powiązane porównania
Tretinoin vs Tazarotene vs Azelaic acidCZYM JEST AZELAIC ACID?
Szczegółowy przegląd
Kwas azelainowy to naturalnie występujący, nasycony, dziewięciowęglowy kwas dikarboksylowy (wytwarzają go także drożdżaki Malassezia bytujące na skórze). W przeciwieństwie do retinoidów nie działa przez receptor, lecz wieloma równoległymi szlakami: hamuje namnażanie Cutibacterium acnes (przeciwbakteryjnie), normalizuje keratynizację mieszków włosowych (komedolitycznie), neutralizuje reaktywne formy tlenu neutrofili (przeciwzapalnie – to daje działanie przeciw zaczerwienieniu w trądziku różowatym) i hamuje enzym tyrozynazę, rozjaśniając tym samym przebarwienia – działając wybiórczo na nadaktywne melanocyty. Jest zatwierdzony przez FDA na trądzik (Azelex/Skinoren krem 20%) i trądzik różowaty grudkowo-krostkowy (Finacea żel i pianka 15%). W badaniu nad trądzikiem różowatym żel 15% zmniejszył zmiany zapalne o 51-58% w porównaniu z 39-40% dla podłoża (PMID 12789172). Kluczowa zaleta praktyczna: kategoria ciążowa B, co oznacza, że w przeciwieństwie do retinoidów jest jednym z pierwszych wyborów w ciąży i podczas karmienia piersią.
Kod ATC
D10AX03 (przeciwtrądzikowy) / dermatologiczny
Status recepturowy
Na receptę (Rx) w stężeniu 15%/20%; słabsze warianty kosmetyczne dostępne bez recepty (OTC)
Mechanizm działania
Przeciwbakteryjny + komedolityczny + przeciwzapalny + inhibitor tyrozynazy
Moce
krem 20% (trądzik) · żel 15% / pianka 15% (trądzik różowaty)
Początek działania
4-8 tygodni (trądzik/trądzik różowaty); 8-12+ tygodni (przebarwienia)
Konsola danych
Dane laboratoryjne
Bezpieczeństwo
Działania niepożądane, kiedy przerwać, przeciwwskazania
Działania niepożądane · 4
- Łagodne miejscowe podrażnienie (najczęstsze): przejściowe pieczenie/szczypanie, świąd, mrowienie i rumień po aplikacji, głównie w pierwszych 1-2 tygodniach; zwykle łagodne i znacznie delikatniejsze niż tretynoina/tazaroten, słabnące z czasem.
- Suchość i łuszczenie skóry: może wystąpić łagodna suchość i łuszczenie; dobrze kontrolowane przez połączenie z nawilżaczem.
- Rzadka hipopigmentacja w ciemniejszej skórze: poprzez hamowanie tyrozynazy teoretycznie może rozjaśniać, ale działa wybiórczo na nadaktywne (nieprawidłowe) melanocyty, więc depigmentacja zdrowej skóry jest rzadka; w ciemnej skórze warto jednak obserwować.
- Reakcja nadwrażliwości (rzadka): kontaktowe zapalenie skóry, wysypka lub silniejsze podrażnienie; przy reakcji alergicznej należy przerwać stosowanie.
Przeciwwskazania · 2
- Nadwrażliwość na kwas azelainowy/substancję pomocniczą
- Uszkodzona skóra
Powiązane Włosów i Skóry
Ta sama kategoria terapeutyczna
Badania
Powiązane badania i wyniki kliniczne
Efficacy and safety of azelaic acid (15%) gel as a new treatment for papulopustular rosacea: results from two vehicle-controlled, randomized phase III studies
Thiboutot D, Thieroff-Ekerdt R, Graupe K.
A phase 3 randomized, double-blind, vehicle-controlled trial of azelaic acid foam 15% in the treatment of papulopustular rosacea
Draelos ZD, Elewski BE, Harper JC, et al.
Azelaic acid. A review of its pharmacological properties and therapeutic efficacy in acne and hyperpigmentary skin disorders
Fitton A, Goa KL.
Efficacy and safety of topical azelaic acid (20 percent cream): an overview of results from European clinical trials and experimental reports
Graupe K, Cunliffe WJ, Gollnick HP, Zaumseil RP.
Telegram
Masz pytanie o Azelaic acid?
Edukacyjne informacje o włosach i skórze z oficjalnych źródeł (PubMed, FDA, EMA). NIE zastępuje konsultacji lekarskiej. Porozmawiaj z dermatologiem!
Spersonalizowana konsultacja
Chcesz szczegółową rozmowę dopasowaną do Twoich danych?
Wypełnij formularz przygotowawczy (Twoje cele, dane treningowe i zdrowotne), a doradca przygotuje się na jego podstawie, aby udzielić naprawdę spersonalizowanych wskazówek.
Wypełnij formularzok. 5–7 min · formularz przygotowawczy · poufne · zgodne z RODO
Informacje tutaj są wyłącznie do celów edukacyjnych i naukowych. Nie zastępują porady medycznej ani konsultacji klinicznej i nie zachęcają do nielegalnego używania substancji ani leków. Dane są źródłowane. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem.