Spironolactone

Szczegółowy przegląd

Spironolakton pierwotnie jest antagonistą aldosteronu, lekiem moczopędnym oszczędzającym potas, który FDA zatwierdziła na nadciśnienie, niewydolność serca, hiperaldosteronizm i obrzęki; na łysienie natomiast nigdzie nie jest zarejestrowany. Ma ponadto działanie antyandrogenne: hamuje receptor androgenowy i zmniejsza produkcję androgenu (testosteronu), dzięki czemu mniej DHT działa na mieszek włosowy. Poprzez ten mechanizm doustny spironolakton stał się jednym z najbardziej rozpowszechnionych, ale wyłącznie stosowanych POZA WSKAZANIAMI (off-label) leków na łysienie typu żeńskiego (FPHL), a także na hirsutyzm i trądzik u kobiet. Celem sporządzanej recepturowo, około 5-procentowej postaci miejscowej jest osiągnięcie miejscowego działania antyandrogennego na skórę głowy przy znacznie mniejszym wchłanianiu ogólnoustrojowym niż w postaci doustnej; ta postać nie jest zatwierdzona. Zgodnie z dowodami doustny spironolakton ma umiarkowane dowody u kobiet (FPHL), podczas gdy dowody dla postaci miejscowej dopiero się kształtują i są ograniczone: przeglądy systematyczne oraz zalecenia dotyczące leczenia FPHL i łysienia androgenowego wymieniają doustny spironolakton głównie jako opcję off-label dla kobiet. Ważne, że jest to przede wszystkim opcja dla ŻEŃSKIEGO FPHL: u mężczyzn zwykle unika się postaci doustnej z powodu działań feminizujących (np. ginekomastia), a miejscowe stosowanie u mężczyzn jest na etapie eksperymentalnym, właśnie w celu uniknięcia ogólnoustrojowej feminizacji.