Modafinil vs Methylphenidate
Tabela porównuje najważniejsze dane związków na podstawie ich kart. Otwórz pełny opis każdego związku, aby poznać szczegóły. Treści edukacyjne, nie porada medyczna.
Modafinil | Methylphenidate | |
|---|---|---|
| Co to jest | Lek na receptę poprawiający czuwanie, stosowany w narkolepsji, zaburzeniach snu przy pracy zmianowej i senności przy bezdechu sennym. | Stymulujący lek na receptę na ADHD, ściśle kontrolowany, bo można go nadużywać i może uzależniać. |
| Kod ATCKod ATCKod WHO (Anatomiczno-Terapeutyczno-Chemiczny) klasyfikujący leki według układu narządowego i mechanizmu. | N06BA07 | N06BA04 |
| Status recepty | Na receptę (Rx), DEA Schedule IV (USA) | Na receptę (Rx), recepta narkotyczna; DEA Schedule II |
| MechanizmMechanizm działaniaSzlak molekularny, przez który związek działa w organizmie (np. z którym receptorem lub enzymem się wiąże). | Inhibitor DAT + aktywacja histaminy/oreksyny | Inhibitor wychwytu DAT/NET, stymulant OUN (dopamina + noradrenalina) |
| Okres półtrwaniaOkres półtrwaniaCzas, w którym stężenie związku w osoczu spada o połowę; wskazuje, jak szybko jest usuwany i jak często się go dawkuje. | 12-15 h | Ok. 3,5 godz. (postać zwykła); postać przedłużona działa 10–12 godz. |
| PoczątekPoczątek działaniaCzas od podania do pojawienia się mierzalnego efektu. | 30-60 min, szczyt 2-4 h | Postać zwykła 30–45 min, szczyt działania 1–3 godz.; przedłużona 1–2 godz. |
| Pełny opis | Otwórz → | Otwórz → |
Modafinil czy metylofenidat: jaka jest różnica?
Oba to leki na receptę i oba hamują transporter dopaminy, ale stosuje się je w innych celach. Modafinil utrzymuje czuwanie, ale według opisu nie pobudza całego układu nerwowego tak jak klasyczne stymulanty: poza dopaminą aktywuje układy histaminowy i oreksynowy, które regulują czuwanie; metylofenidat to lek stymulujący, który poza dopaminą hamuje też wychwyt zwrotny noradrenaliny. Modafinil zatwierdzono w narkolepsji, zaburzeniach snu wywołanych pracą zmianową i resztkowej senności przy bezdechu sennym, a metylofenidat to standardowy pierwszy wybór w leczeniu ADHD, stosowany także w narkolepsji. Różni je też regulacja: w Stanach Zjednoczonych modafinil należy do Schedule IV, o niskim potencjale nadużywania, a metylofenidat do Schedule II, a na Węgrzech metylofenidat można przepisać tylko na specjalną receptę narkotykową.

